محمد تقي جعفري
81
ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي )
6 - شما هر كار بزرگ و با ارزشى را كه در تاريخ مشاهده مىكنيد و هر قدمى مؤثر كه در مسير خدمت صحيح به انسانيت برداشته شده است مخصوصا در آن موارد كه مسير بسيار سنگلاخ بوده و هر حركتى در آن ، نيازمند گذشت از لذايذ و چشم پوشيدن از زندگى بوده است ، معلول ايمان به مطلق بوده است كه قطعا يا بطور مستقيم و يا غير مستقيم جنبهء الهى داشته است ، زيرا به اضافهء اين كه هيچ حقيقتى بدون داشتن عظمت مطلق ، توانائى گرفتن جان آدمى را كه در متن طبيعت نشانى از مطلق در آن است ، ندارد . 7 - ممكن است انسانها براى اشباع حس بسيار نيرومند خدا خواهى خود [ كه تا به سقوط نهائى نرسد ، از فعاليت نمىافتد ] دست به كارهاى سطحى و زودگذر بزنند ، مانند به زحمت انداختن ابعاد جسمانى كه رياضت ناميده مىشود [ نه رياضت و تصفيهء شايسته ] و در نتيجه نوع يا انواعى از روشنائىها و بارقهها در درون خود احساس نمايند ، همان گونه كه در فعاليتهاى مرتاضان هندى و ذن و غيرهما ديده مىشود ، ولى اين روشنائىها كه از مختصات طبيعى آن گونه رياضتها است ، هرگز كوچكترين كار ايمان به خدا و معنى دار بودن عالم هستى را انجام نمىدهد . اينان حال مىخواهند ، لذت مىطلبند ، شادى مىجويند و از ميان اين حالها و لذائذ و شاديهاى روانى ، بىاعتنائى به انسان و نيازهاى او و بىتوجهى به شكوه هستى و آهنگ كلى آن را كه دائما يا احد ، يا صمد مىنوازد ، بيرون مىآورند ايمان آن نورانيت را در درون به وجود مىآورد كه همهء عالم هستى و گوشههاى آن را منور مىسازد ، به ناگواريها و سختىهاى زندگى معنى مىدهد ، و از كوچكترين حركت در طبيعت گرفته مانند حركت پاى مورچه تا حركت مجموع اين كيهان بزرگ را قابل فهم و تفسير مىنمايد . براى تكميل اين مبحث مراجعه فرماييد به مجلد دوم ص 36 و 37 و از ص 40 تا 56 و مجلد دهم از ص 10 تا ص 17 و مجلد چهارم از ص 31 تا 39 و مجلد هشتم از ص 50 تا 53 و از ص 114 تا ص 119 . 2 - ايمان به رسول خدا و دلائل وجوب آن - پس از ثبوت عقلى ضرورت واسطه ما بين خدا و انسانها براى ابلاغ ارادههاى خداوندى براى آشنائى آنان با واقعيات و حقائق مربوط به انسان و جهان و پذيرش آنچه كه در مسير رشد و كمال لازم